Vloeibare biobrandstoffen

Biobrandstoffen zijn meestal vloeibare brandstoffen van plantaardige oorsprong. De meest gangbare vorm voor trucks is momenteel biodiesel - ofwel Fatty Acid Methyl Ester (FAME). Tweede generatie biodiesel, zoals Hydrotreated Vegetable Oil (HVO), is in opkomst. Deze brandstof heeft geen nadelige gevolgen voor tank en motor.

Biodiesel wordt vooral geproduceerd uit plantaardige oliën en vetten, zoals koolzaad-, zonnebloem- of sojaolie en gebruikte (frituur)oliën en -vetten of dierlijk afval. Daarnaast zijn ook Hydrotreated Vegetable Oil (HVO) en Biomass To Liquid (BTL) biobrandstoffen die voorkomen.

In Nederland wordt bijna alle biodiesel in lage percentages bijgemengd in gewone diesel. Als het aandeel biodiesel onder 7% blijft, kan het product als standaard diesel worden verkocht. Wordt het percentage hoger, dan moet dat bij de pomp worden aangegeven. Er zijn maar enkele tankstations waar hogere blends worden aangeboden. Meestal gaat het dan om B30, diesel waarbij 30% biodiesel is bijgemengd of B100, dat wil zeggen pure biodiesel.

Mogelijke besparing

De effecten van biodiesel op de CO2-uitstoot hangt voor een groot deel af van de gebruikte grondstoffen en in mindere mate van het productieproces. Als B100 wordt geproduceerd uit gebruikt frituurvet kan de CO2-uitstoot tot 90% verminderd worden. Bij de productie uit plantaardige oliën wordt maximaal 50% minder uitgestoten. Soms kan er met biodiesel zelfs meer worden uitgestoten dan met gewone diesel. Het gaat dan om indirecte uitstoot. Dat is uitstoot die plaatsvindt bij de teelt van de gebruikte grondstoffen of verandering van landgebruik voor de productie van de oliën. Er zijn Europese eisen gesteld die een minimale CO2-reductie moeten garanderen, maar het is moeilijk om de effecten van de verandering van landgebruik daarin mee te nemen.

Kosten

De prijs van biodiesel verschilt per tankstation, maar over het algemeen is biodiesel duurder dan gewone diesel. Ook de onderhoudskosten van een truck op biodiesel liggen ongeveer 10% hoger dan die van een truck op gewone diesel. Bij rijden op biodiesel moeten de roet-, brandstof- en oliefilters namelijk geregeld worden vervangen. Tel daarbij op dat de kosten voor het aanpassen van een truck voor gebruik van biodiesel variëren van €0 tot €3000, dan is duidelijk dat de investeringen in een truck op biodiesel niet in euro’s worden terugverdiend. Het draait echt om de kwaliteit van het milieu.

Overig

De meeste dieselmotoren draaien op elke biodiesel variant, maar bij blends hoger dan 7% kan er (sterk) verhoogde slijtage optreden. Bekende problemen zijn vervuiling van injectoren, verstopping van filters en achteruitgang van de smeeroliekwaliteit. Daarom wordt bij hogere blends de olieverversingstermijn meestal verkort. Met enkele aanpassingen en een aangepast onderhoudssysteem kunnen trucks vaak wel hogere blends aan. Zeker HVO en BTL kunnen tot 30% worden bijgemengd.

De meeste dieselvoertuigen tot Euro 3 kunnen eenvoudig worden omgebouwd voor gebruik van biodiesel. Hiervoor worden de natuurrubberen onderdelen vervangen door kunststof en moet de filter geschikt zijn voor biodiesel. Euro 4 en Euro 5 motoren zijn meestal ongeschikt voor biodiesel doordat biodiesel het hogedrukinspuitsysteem te sterk vervuilt. Ombouw tijdens de garantieperiode leidt bijna altijd tot garantieverlies.

Algemene kenmerken van biodiesel

Het grootste deel van de verkochte biodiesel wordt bijgemengd bij gewone diesel en als standaard diesel via de gangbare tankstations aangeboden. Er zijn op dit moment ongeveer twaalf 12 tankstations waar hoge blends biodiesel wordt aangeboden, variërend van B20 tot B100 (bron: FUELswitch, stand 25 april 2014). Daarnaast is er een aantal tankstations vlak over de grens in Duitsland waar hogere blends verkocht worden.